Extract digl inventari dils objects digl onn 2006 dalla tgira da monuments dil Grischun:

Igl Engihuus ei situaus el center da Valendau. La part la pli veglia dil baghetg ei ina pintga casa purila cun ina casa da fiug mirada ed ina part mugrinada per habitar e durmir che datescha tenor analisas dendrocronologicas digl onn 1517. Dil cumplex d’edifecis fuorma ella il tract meridiunal viers la fontauna. Pli tard ei vegnius vitier sin la vart settentriunala in baghetg simmetric ch’ins ha colligiau cun in tract d’access central cun igl edifeci oriund. La fatschada da culmar dalla casa muossa viers il plaz dalla fontauna, schebein ch’ins ha naven da leu access direct mo all’anteriura ustria. L’entrada principala sesanfla ell’axa dil zuler amiez e s’arva viers la via cantunala.
Entuorn igl onn 1647 han ins el vest baghegiau vitier in’annexa mugrinada cun ina loggia orientada viers il plaz dalla fontauna. Las fatschadas dad oz van anavos sin ina renovaziun ch’ei vegnida fatga viers la fin dil 19avel tschientaner.

Tgei che la casa ha viu en tut quels onns san ins mo per part. Segir eis ella stada igl emprem ina casa da purs. Pli tard ei ella daventada l’ustria «Stern» ed ha surviu da stizun. Il davos possessur haveva num Engi. El ha dau alla casa il num «Engihuus» ch’ins duvrava tochen avon cuort. Engi ei staus il davos postenent registraus uffcialmein egl urari dallas viafiers e dils autos da posta dalla Svizra che purtava la posta aunc mintga di si Dutjen cun ses cavals. ARTECHEL DA GASETTA

Rodund 20 onns ei la casa stada vita ed ha contribuiu al maletg historic da Valendau sulettamein grazia a sia fatschada. Igl onn 2009 ha la vischnaunca da Valendau regalau igl Engihuus a la Fundaziun Valendau Impuls sut la cundiziun dad utilisar igl edifeci historic egl interess dalla cuminonza dil vitg. Igl albiert cun ustria «Gasthaus am Brunnen» duei gidar a mantener la lavur el vitg ed a crear ensemen cun il project «faszinatur Valendas Rheinschlucht» valur aschuntada per purs, purschiders dad activitads turisticas, artistas ed artists, furniturs indigens e testas creativas.

Per las lavurs da renovaziun e construcziun eis ei gartegiau dad engaschar il renomau architect grischun e professer SPF/ETH Gion A. Caminada. In grond cletg per Valendau! Igl ei siu giavisch da reconcepir la casa aschia ch’ella corrispundi allas pretensiuns modernas dils utilisaders futurs e ch’ella s’integreschi harmonicamein el context dil center dil vitg. Sia architectura possibilitescha quei che la fundaziun spera dalla renovaziun: la restauraziun d’ina casa che merita da vegnir mantenida ed il medem mument la creaziun d’in liug da sentupada viv e dinamic el vitg che fa dils indigens e dils amitgs da Valendau ina cuminonza ferma e vitala.